Judaïsme

2023-06-02 1 Comment

Kyk ook:

Judaïsme het veral ná die val van Jerusalem in 70 nC as selfstandige godsdiens ontwikkel.

Judaïsme vs Christendom

Sommiges redeneer dat Jode dieselfde God aanbid as Christene nie. Dit is egter nie waar nie. Jesus het baie duidelik gesê:

Johannes 14: (6)Jesus het vir hom gesê: “Ek is die weg en die waarheid en die lewe. Niemand kom na die Vader toe behalwe deur My nie. (7)As julle My ken, sal julle my Vader ook ken. En van nou af ken julle Hom en sien julle Hom.”

Hier volg ‘n redelik volledige lys van Bybelverse wat bevestig dat jy slegs deur Jesus gered kan word:

Kyk ook Jesus se liefdelose uitsprake en dade.

Geskrifte

Jode lees die volgende geskrifte.

  • Tora: Die eerste vyf hoofstukke van die Ou Testament. Dit is dus dieselfde as die Pentateug.
  • Tanakh: (±1400–400 vC) Die inhoud hiervan is dieselfde as die Ou Testament. Dit verskil in twee opsigte:
    • Die volgorde is anders
    • Die Tanakh bestaan uit 24 boeke terwyl die Ou Testament uit 39 boeke bestaan. Dit is omdat sommige boeke saamgevoeg is, bv
      • 1 & 2 Samuel = Samuel
      • 1 & 2 Konings = Konings
      • 1 & 2 Kronieke = Kronieke
      • Esra & Nehemia = Esra-Nehemia
      • Die 12 Klein Profete = een boek
  • Mishnah (±200 nC): Mondelinge wet, op skrif gestel
  • Tosefta (±250 nC): Aanvulling op die Mishnah
  • Jerusalem Talmud (±400 nC): Kommentaar op die Mishnah
  • Babiloniese Talmud (±500 nC): Uitgebreide kommentaar; mees gesaghebbend
  • Midrashim (±200–1200 nC) Verklarings en uitleg van die Skrif

1. Tanakh

Die Tanakh is die enigste geskrif wat alle Jode as Goddelike Skrif beskou. Dit bestaan uit:

2. Mishnah (±200 n.C.)

Volgens die rabbynse tradisie het Moses twee wette op Sinai ontvang:

  • die Geskrewe Tora
  • die Mondelinge Tora

Hierdie mondelinge tradisies is eeue lank mondelings oorgedra.

Na die vernietiging van Jerusalem in 70 nC was daar vrees dat hierdie tradisies verlore sou gaan. Daarom het Rabbi Judah ha-Nasi dit omstreeks 200 nC op skrif gestel as die Mishnah.

Dit bevat bepalings oor onder meer:

  • Sabbat
  • Kosher-wette
  • Huwelik
  • Sake
  • Offers
  • Reinheid

3. Talmud

Die Talmud bestaan uit:

  • die Mishnah
  • plus die Gemara (besprekings en kommentaar op die Mishnah)

Daar is twee weergawes:

  • Jerusalem Talmud (±400 nC)
  • Babiloniese Talmud (±500 nC)

Die Babiloniese Talmud is baie langer en het uiteindelik die grootste gesag in die meeste vorme van rabbynse Judaïsme gekry.

4. Midrash

Midrash is versamelings van verklarings en preke oor Bybeltekste. Sommige verduidelik:

  • grammatika,
  • historiese agtergrond,
  • simboliek,

terwyl ander verhale en toepassings byvoeg.

Gesag

Vir tradisionele (rabbynse) Judaïsme is die gesag ongeveer soos volg:

  • Tanakh – hoogste gesag.
  • Mishnah – uitleg van die Mondelinge Tora.
  • Talmud – gesaghebbende interpretasie van die Mishnah.
  • Latere rabbynse geskrifte – verdere uitleg en toepassing.

Verskil met Christene

Die grootste verskil lê nie daarin dat Jode méér boeke het nie, maar dat rabbynse Judaïsme die Mondelinge Tora as goddelik gegee beskou. Volgens hierdie tradisie het God op Sinai nie net die geskrewe Tora aan Moses gegee nie, maar ook mondelinge instruksies wat later in die Mishnah en uiteindelik die Talmud opgeteken is.

Die Nuwe Testament weerspieël reeds dat daar in Jesus se tyd baie mondelinge tradisies bestaan het. Jesus verwys byvoorbeeld soms na “die oorlewering van die oudstes” (Markus 7), en dit word dikwels verstaan as verwysend na tradisies wat later deel van die rabbynse literatuur geword het, al was die Mishnah en Talmud self nog nie op skrif gestel nie. Daarom is die Mishnah en Talmud belangrike bronne om die Joodse wêreld van die eerste eeu beter te verstaan, selfs al is hulle eers later saamgestel.

Siening oor Jesus

Vir Jode is Jesus nie sentraal nie. Hulle het nie oorwegend ‘n positiewe of negatiewe siening oor Hom nie. Hulle siening is eerder: “Dit is nie ons Messias nie.”

Die tipiese moderne Joodse siening van Jesus val gewoonlik in een van hierdie kategorieë:

1 ’n Joodse leermeester (redelik algemeen)

Baie sien Jesus as:

  • ’n historiese Jood
  • ’n rabbi / leraar
  • iemand wat binne Joodse debat en interpretasie geleef het
  • moontlik ’n morele onderwyser

Sommige respekteer sy etiese leer (liefde, barmhartigheid, geregtigheid).

2 Nie die Messias nie (hoofstroom)

In Joodse denke moet die Messias onder meer:

  • wêreldvrede bring
  • Israel herstel
  • universele kennis van God bevorder
  • geregtigheid op aarde vestig

Omdat dit nie in Jesus se leeftyd gebeur het nie, sê meeste Jode dat Hy nie die Messias was nie.

Verder bots die idee dat God mens word, sterk met klassieke Joodse monoteïsme.

3 Histories gemengde gevoelens

Die geskiedenis tussen Jode en Christene was dikwels bitter weens

  • vervolging
  • gedwonge bekerings
  • anti-Joodse geweld, en
  • beskuldiging van “God-moord” in sommige Christelike tradisies.

Dit het negatiewe assosiasies rondom Jesus in sekere Joodse kringe geskep — dikwels as simbool van Christelike vervolging, selfs al was Jesus self Joods.

4 Moderne benadering is dikwels meer positief/neutraal

Vandag sien baie moderne Joodse geleerdes Jesus as:

  • ’n belangrike Joodse figuur
  • deel van Joodse geskiedenis
  • iemand wie se leringe op baie plekke in gesprek is met rabbynse tradisie

Daar is selfs Joodse historici wat Hom baie ernstig bestudeer.

Negatiewe siening van minderheid

In ou polemiese literatuur (bv sekere dele van Toledot Yeshu) is Jesus baie negatief uitgebeeld — maar dit is nie hoofstroom Judaïsme nie.

Getuienisse van Jode wat tot bekering gekom het

Kyk ook

1 thought on “Judaïsme”

  1. Baie belangrike punt wat daar gemaak word. Onder christene is daar die valse aanname dat ‘Judaisme’ maar net die godsdiens van die Ou Testament is. Of dat Jode die “Volk van God” is… Dis egter ‘n leuen, wat op misleiding berus. Dit is so dat Judaiste die OT-teks sal vereer en aanhaal. Maar dis nie hulle enigste bron noe Hulle het ander bronne soos die Talmoed of nog meer mistiese bronne soos die Sohar. En dis op die ou einde die ‘gesag van die rabbis’ wat bepaal wat volgens hulle die leer moet wees. Dit het so min met ou Israel se Godsdiens te doen, soos Mormonisme met die NT-godsdiens wat deur Jesus en die Apostels ingestel is. Judaisme is baie sterk op selfregverdiging ingestel deur werke, maar ook deur argumentering daaroor hoekom wat hulle doen nog steeds reg is in God se oe, ook is dit vieslik, gemeen en oneties van aard. Judaisme is ook uiters vyandig teenoor Christus en Christene. Ook is hulle nie altyd eerlik oor dit. Tans is dit ‘n voordeel vir hulle belangegroepe om nie te vyandig te wees nie. Aangesien die sog. ‘Christelike Sionisme’ hulle ondersteun in alles wat hulle doen (reg of verkeerd maak nie saak nie).
    “Volk van God” was die kinders van Israel gewees tot op Jesus toe. Dit het tot dan ‘n etniese betekenis gehad, was dus ook vleeslik en het op genealogie berus. Fisieke Genealogie was uiters belangrik gewees soos altwee die ou en nuwe testament tekste ook aantoon. Die ‘saad van Abraham’ is egter Jesus Christus. Die wat in waarheid aan hom glo en weergebore word, word ook Saad van Abraham. Daar sal ook nog fisieke nageslag van Abraham wees Jode en Moslems maak aanspraak daarop. Dit is egter so dat Jode deesdae ontrent almal afstammelinge van proseliete is. Mense wat ingetrou het of net die Judaisme aanvaar het. Die aanspraak van Abraham se fisieke saad is dus geensins ‘n waarborg nie. Enige iemand anders sou dieselfde kon doen… Genealogie verdubbel in terme van voorouers elke generasie wat mens terug gaan. Dit raak soort van ‘eindeloos’ en wie weet wie werklik AL DIE voorouers was.
    Die ‘Volk van God’ is diegene wat Christus volg. Dis die duidelike boodskap van die NT-Teks. Nou daar is pogings om dit te dekonstrueer en herkonstrueer ens. Maar die getuienis van die skrif is duidelik. Die takke was uitgeruk… En wel in die era van die vernietiging van die tempel ook fisiek vernietig.

    Reply

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui